Kişisel Gelişim

Sanal Maske Çözüm Mü?

Maske geçmişten günümüze bütün toplumlarda görülen bir iletişim formudur ve çeşitli nedenlerle kişiler arasında ya da insanların doğaya karşı mücadelelerinde etkin şekilde kullanıldığı görülmektedir. Günümüze kadar kullanım amaçlarına göre çeşitli değişimlere uğrayarak gelen maske hala varlığını sürdürmektedir. İlk insanlar kendilerini koruma ya da düşmanlarına saldırı amaçlı maskeler kullanmışlardır. Ya da törenlerde ve ritüellerde, maskeler takarak kabileler eğlenceler düzenlemekteydiler.

İletişim, insanın olduğu ilk andan beri var olan bir olgudur. İnsanlar geçmişten günümüze farklı iletişim araçları ile birbirleriyle etkileşime geçmeye çalışmışlardır. Maske de bunlardan bir tanesi olarak, ilkellerden itibaren gerek kendilerini doğaya karşı gerekse de avlarını yakalama için kullanılmıştır. Şamanların, hastaları tedavi etmek için farklı kılığa girmeleri, ölülerin bu dünyadan silinip gitmemeleri için maskelerinin yapılması gibi birçok örnek, maskenin bir iletişim formu olduğunu göstermektedir. Maskenin ardında neyin olduğunun bilinmemesi onu en güçlü kılan özelliği olmaktadır.

Bir Görünüm Oluşturmak

İnsanlar acaba Niçin maske takıyorlar? Bu sorunun karşılığı, kişinin yetiştiriliş biçimiyle, büyüdüğü toplumsal çevrede yatar. Büyük bir çoğunluğun paylaştığı normal bir sosyo-ekonomik ortamda büyümüş bir kimseyseniz, siz de, başkalarının karşısına en iyi görünümünüzle çıkmayı öğrenmişsinizdir. Çünkü yetiştiğiniz sürece çevrenizde, aşağıdaki türden sözleri sık sık işitmiş olacaksınız:

‘Elini yüzünü yıka, yoksa seni dilenci çocuğu sanacaklar!…’

‘Saçını tara, dişini fırçala. Öğretmenin, ‘Bu çocuğun annesi babası yok mu? Diye düşünmesini istemezsin, değil mi?’

‘İtibar giyimdedir. Giyimine dikkat et!’

Bu sözlerin etkisi yavaş yavaş bizlerde şu anlayışı geliştirir: ‘Olduğum gibi görünürsem herkes benimle alay eder, beni hor görür… Onun için nasıl düşündüğümü, nasıl hissettiğimi göstermemeliyim… Gerçek olan duygu ve düşüncelerimi saklamalıyım… Karşımdakilerin görmek istediklerini göstermeliyim yalnızca. Yoksa beni adam yerine koymazlar, sosyal itibarım sıfıra iner!’

Farklı Kişiliklere Bürünmek

İletişim araçlarının hayatımızda yer edinmesi ile birlikte, gerçeği gizleme ve maskeleme de hayatımızda oldukça fazla yer edinmeye başlamıştır. Televizyon ekranın da görülen haberler de dahil bir tür gerçeği gizleme ve maskeleme işlevi görmektedir. Aynı zamanda ekranda gördüğümüz ya da radyo da dinlediğimiz insanları da farklı rollerde, farklı maskeleri ile görmekteyiz. Gerçek hayatta görünenden oldukça farklı olan bu insanlar, kullanmış olduğu maskeler ile onları izleyenlere farklı bir görünüm ve kişilik sunmaktadırlar. Bunun yanı sıra internetin hayatımıza kattığı sosyal paylaşım sitelerinde de insanlar sanal maskelerle dolaşımda olmaktadırlar. Kendilerini farklı tanıtıp, farklı kişiliklere bürünerek, bu sitelerde başka insanlarla iletişim kurmaktadırlar.

Kürk Mantolu Madonna Vakası

İnsan doğasında olan sevilme, beğenilme ve takdir edilme isteği modern çağın gerekliliği olarak sosyal medyaya da yansımaktadır. İşte bu noktada tüm bu istekler kendini “-mış” gibi yaşamak maskesi altında gösterir. Mutluymuş gibi, zenginmiş gibi, okuyormuş gibi, biliyormuş gibi… Bu liste böyle uzar gider. Toplum tarafında dayatılanlar neticesinde kendi özgür iradesini beğenilme hırsına feda etmek bu maskeyi bürünmeyi gerektirir. Geçtiğimiz zamanlarda bir “Kürk Mantolu Madonna” vakası yaşadık, işte bu okuyormuş gibi görünme maskesidir. Yine okuyormuş gibi görünme maskesine bir örnek vereyim, x isimli matematik ihtisaslı bir arkadaş sosyal medyadaki bir hesaptan belki de hiç okumadığı ve okumayacağı konular hakkında popüler olma ve beğenilme dürtüsüyle kitap fotoğrafları paylaşarak kendini bu maskeye büründürüyor. Özellikle popüler kitaplarla kahveli fotoğraf çekip koymak moda haline geldi. “Like” almanın verdiği zevki hiçbir şey veremez halde. İğneyi kendime batırarak ve kendimi de bu eleştiri sürecine dahil ederek söylüyorum bu sözleri. Fakat eleştirdiğim şey okunan kitabın vs fotoğrafının paylaşılması değil, bu ince bir çizgi ve özgürlük. Eleştirdiğim nokta –mış gibi maskesi yaparak paylaşılanlar.

Okuyor-muş gibi maskesi sadece bir örnek bunu onlarcasına çıkarabiliriz. Biliyor-muş gibi, mutluy-muş gibi, sosyal-miş gibi, entelektüel-miş gibi. Aslında tüm mış gibi maskeleri bizim hür irademizden bir şeyler koparıyor. Sözümüz bu halleri gerçekten bünyesinde barındıranlar için değil elbette, gerçek ile sanal ilişkisini bir maske aracılığı ile manipüle etme gayretinde olanlara. 

Günümüzün modern yaşamında da insanlar gerek sosyal hayatta gerekse de internet sayesinde güçlenen sanal ortamlar da farklı maskeleriyle yer edinmektedirler. İnternet ortamını bir ritüel, bir tiyatro sahnesi olarak düşünürsek, orada sanal maskelerini takmış ve törenin bir parçası olmak için, istedikleri rollere bürünen insanları görmek mümkündür.

İnsanlar takmış oldukları maskelerle, bulundukları ortamdaki insanlarla etkileşim içinde olup, onun varlığı ile iletişimini devam ettirmektedir. Maske, iletişimde olumlu ve olumsuz yönlerinde beraberinde getirmektedir. Maske eğer insanın kişiliğini değiştirip farklı şekilde kendini, diğer insanlara tanıtmak amaçlı kullanılıyorsa süreci olumsuz etkilemektedir. Ama insanların okulda, iş yerinde, arkadaş çevresinde ve evinde rol anlamında taktığı maskeler varsa iletişim sürecinde bunun olumsuz bir tarafının olduğu düşünülmemektedir.

Demircioğlu, Z. (2015). İLETİŞİM SÜRECİNDE AMAÇ VE NİYETİ FARKLILAŞTIRAN EGEMEN BİR ÖGE OLARAK MASKE. Atatürk İletişim Dergisi, (8), 157-182.

https://medium.com/turkce/m%C4%B1%C5%9F-gibi-ya%C5%9Famak-sosyal-medya-maskesi-40b01fc3d3a8

Cüceloğlu, D. (2000). İnsan insana. İstanbul: Remzi Kitabevi.

Etiketler

İlgili Makaleler

2 Yorum

  1. Maalesef artık insanların taktıkları bu maskeleri de çıkarmaya niyetleri yok ne mahremiyet kaldı nede özel hayat herşeyi insanların gözüne gözüne sokuyorlar. Aslında hiç de kendilerinde var olmayan şeyleri sanki biraz zorlama biraz da süsleyerek algı oluşturuyorlar.Sanırım Popüler olmak gösteriş yapmayı gerektiriyor.Artik maskeleri atmak lazım lazım da insanlar kendileriyle bile yüzleşememişken başkalarıyla nasıl yüzleşsin

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı

Reklam Engelleyici Algılandı

Lütfen reklam engelleyiciyi devre dışı bırakarak bizi desteklemeyi düşünün
Göktürk evden eve nakliyat Göktürk evden eve nakliyat